Open State Foundation

Uit een onderzoek van @forumstandaardisatie@social.overheid.nl blijkt dat weinig documenten voldoen aan open documentstandaarden. Het strategisch belang ervan voor digitale autonomie neemt toe. ODF documenten moeten de standaard zijn. Morgen wordt OpenPubliceren vernieuwd gelanceerd, de tool die hierbij ondersteunt. De link naar het onderzoek: https://www.forumstandaardisatie.nl/nieuws/onderzoek-documentstandaarden-voor-een-open-en-leveranciersonafhankelijke-overheid

🎉 Ruime opkomst bij de aanbieding van het Woo- rapport in de Tweede Kamer

Gisteren hebben wij ons rapport Een Zwaluw over de uitvoering van de Wet Open Overheid mogen aanbieden in de Tweede Kamer. Bij de overhandiging van het rapport was een grote groep politici aanwezig.

🗳️ Aanstaande woensdag zijn de #gemeenteraadsverkiezingen!

We hebben weer alle stembureaus van Nederland gepubliceerd op https://WaarIsMijnStemlokaal.nl

En natuurlijk:
✨ alle gegevens vrij beschikbaar als #OpenData https://waarismijnstemlokaal.nl/data
✨ volgens een #OpenStandaard https://waarismijnstemlokaal.nl/over-deze-website
✨ De software #OpenSource https://github.com/OpenState/stembureaus

#verkiezingen #gr2026 #gr26

Kraak jij graag verhalen uit data? Ben je journalist, data-analist of developer? Meld je dan aan voor de @CBSstatistiek@social.overheid.nl data-expeditie op 1 juli!

Een dag lang duik je samen met andere journalisten, developers en CBS-experts in de datasets van het CBS, rond de thema's wonen en energie. We combineren open data met tools die we ter plekke bouwen, en gaan op zoek naar het verhaal achter de cijfers.

Denk aan vragen als:

• Waar stijgen de huizenprijzen het hardst, terwijl de inkomens achterblijven?

• Welke buurten lopen achter met verduurzaming, en hangt dat samen met inkomen?

• Wie geeft het grootste deel van zijn inkomen uit aan energie, en waar?

• Waar staan woningen leeg terwijl de wachtlijsten groeien?

Praktisch: woensdag 1 juli, 9:00 tot 17:00, op het kantoor van het Centraal Bureau voor de Statistiek (Henri Faasdreef 312, Den Haag).

Aanmelden? https://dataexpedities.nl/aanmeldformulier/ Of mail brechje@openstate.eu.

Vandaag is het Document Freedom Day. Een perfect moment voor de lancering van de vernieuwde website van ons project https://openpubliceren.nl/ dat je helpt bij het kiezen van het juiste bestandsformaat. Via een slimme vragenlijst krijg je nu nog sneller een concreet advies voor jouw publicatie.

🗳️ Vandaag zijn de gemeenteraadsverkiezingen!

Weet je nog niet waar je kunt stemmen? Check https://waarismijnstemlokaal.nl/ en vind snel een stembureau bij jou in de buurt.

Of je nu een toegankelijke locatie zoekt of juist een bijzondere plek om te stemmen: je vindt het hier eenvoudig.

99% van de gemeenten hebben dit jaar zelf hun data aangeleverd!

Samen met IMI publiceerden wij vandaag het rapport 'De baten van transparantie. Wat een open overheid de maatschappij oplevert'. In dit rapport worden de maatschappelijke baten van transparantie voor het eerst zo breed in kaart gebracht.

De aandacht voor de kosten van openbaarheid groeit. Dat is begrijpelijk, maar voor een goed en evenwichtig maatschappelijk debat is het minstens zo belangrijk om ook zichtbaar te maken wat transparantie de samenleving oplevert.

🔗 https://openstate.eu/nl/2026/01/open-overheid-levert-miljarden-op/

Goed nieuws: er zijn nog een aantal laatste (gratis) plekken beschikbaar voor de CBS- dataexpeditie hackathon! De hackathon vindt plaats komende vrijdag 8 mei.

Meer weten? Stuur een mailtje naar brechje@openstate.eu of meld je aan! https://dataexpedities.nl/aanmeldformulier/

Vandaag biedt Open State het rapport ‘Een Zwaluw’ aan in de Tweede Kamer. In dit rapport staan de resultaten van het vijfde onderzoek naar de afhandelingstermijnen van Woo-verzoeken. Er lijkt een positieve trendbeuk te zijn! Lees meer: https://openstate.eu/nl/2026/03/trendbreuk-in-de-beantwoording-van-woo-verzoeken-forse-daling-in-het-aantal-dagen/

https://www.volkskrant.nl/politiek/trendbreuk-verzoeken-wet-open-overheid-woo-sneller-beantwoord-door-ministeries~b317e199/

Op 2 april is het #OpenDonderdag en zullen de resultaten van Beschikkingen in Beeld worden gepresenteerd! Via deze link vind je meer informatie: https://www.rijksorganisatieodi.nl/actueel/nieuws/2026/03/16/open-donderdag-2-april-actieve-openbaarmaking-zo-doe-je-het

Lijkt het je leuk om hier aanwezig te zijn? Meld je dan zo snel mogelijk aan!

Gisteren overhandigden wij ons rapport over de baten van transparantie aan Tweede Kamerleden Joost Sneller (D66), Ines Kostić (PvdD), Mikal Tseggai (Groenlinks-PvdA), Laurens Dassen (Volt), en Luciënne Boelsma (CDA).

We zijn trots dat het rapport vandaag direct werd aangehaald in de door Ines Kostić en Laurens Dassen gestelde Kamervragen (2026D01153).

https://batentransparantie.openstate.eu/

#Woo #openoverheid #opendata

GPT-NL, het Nederlandse taalmodel, wordt ontwikkeld door het consortium TNO, @SURF@social.edu.nl en NFI. Voor het ontsluiten van voldoende data voor de training van het model is daarom de hulp ingeroepen van de experts bij Open State.

Lees de publicatie hier: https://publications.tno.nl/publication/34645720/dNo6mcVV/TNO-2026-R10516.pdf#:~:text=Open%20State%20Foundation

📢 Nieuwe blog VraagHetZe online!

We hebben de afgelopen weken flinke stappen gezet met VraagHetZe. Het contact met Tweede Kamerleden verloopt steeds beter en levert waardevolle gesprekken op, o.a. met @barbarakathmann@mstdn.social en Mikal Tseggai.

Daarnaast starten we met een adviesraad om het platform verder te versterken. We verwelkomen alvast Shannon Spruit, PhD. (Populytics)

Meer lezen of meedenken? https://mailchi.mp/2e5669500a42/blog-1-van-plank-naar-praktijk-17464985

Wij organiseerden onze eerste succesvolle workshop Machine-Accelerated Investigation met Jeremy Crowlesmith! Tijdens de workshop leren deelnemers AI efficiënt en verantwoord inzetten voor dataonderzoek.

De workshop is ter voorbereiding van de CBS Data-expedities op 8 mei, in samenwerking met Momus en @CBSstatistiek@social.overheid.nl mogelijk gemaakt door Programma Open Overheid. https://dataexpedities.nl/aanmeldformulier/

Interesse in de workshop Machine-Accelerated Investigation? Neem contact op via brechje@openstate.eu!

🗳️ De elfde editie van https://waarismijnstemlokaal.nl/ was een succes!

Zo leverden 339 gemeenten (99%) zelf de stembureaudata aan, een verbetering ten opzichte van de 333 gemeenten (96%) tijdens de vorige verkiezingen.

Onze API-koppelingen met drie verschillende soorten stembureau software zijn dit keer door 214 gemeenten (62%) gebruikt. Dit percentage is ongeveer hetzelfde als tijdens de vorige verkiezingen.

Vind de volledige impactstory: https://openstate.eu/nl/2026/04/de-impact-van-waar-is-mijn-stemlokaal-tijdens-de-gemeenteraadsverkiezingen-2026/

Henri Bontenbal (CDA) noemt de Wet Open Overheid, bedoeld om de overheid transparanter te maken, een "doorn in het oog"

Publicaties over ons onderzoek naar de lokale lobby, waarbij via griffies lobbydocumenten zijn opgevraagd.
In meer dan 100 gevallen was in het verkiezingsprogramma een letterlijke overname van lobbyteksten te vinden.

Zie het artikel hierover bij NOS:

https://nos.nl/collectie/14016/artikel/2606641-levendige-lobby-op-weg-naar-de-gemeenteraadsverkiezingen

En het artikel in het FD:

https://fd.nl/politiek/1589753/onderzoek-letterlijke-tekst-van-belangenclubs-in-ruim-honderd-verkiezingsprogrammas

Tweede blog online over ons nieuwe project VraagHetZe!
In ons tweede blog geven we een nieuwe update. Afgelopen maand hebben we persvoorlichters benaderd (met welgeteld drie reacties in totaal), dachten we na over jullie input en stonden er vragen centraal over modereren. Link in comments!

Op 8 mei 2026 organiseren wij samen met Momus en het CBS de eerste Data-expedities. Hackathons waarin journalisten, data-analisten en CBS-experts nieuwe verbanden zoeken in high value datasets.

Met de thema's energietransitie en betaalbaar wonen kraken we samen verhalen die nog niemand heeft verteld. De meest veelbelovende concepten krijgen begeleiding om het onderzoek uit te voeren én te publiceren

Meld je voor 5 april aan via www.dataexpedities.nl!

De publicatie van de @GPT-NL trainingsdata op HuggingFace is een mijlpaal. GPT-NL bewijst dat kwalitatieve, Nederlandse data de sleutel is tot verantwoorde AI geschikt voor de Nederlandse context. De politiek zet nu de volgende stap. https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/detail?id=2026Z04035&did=2026D09248
Open State pleit voor een centrale AI Overheidsdata Faciliteit. Wij zijn klaar om de lessen van GPT-NL te vertalen naar structureel beleid.

Tien jaar geleden schudden de Panama Papers de wereld wakker. Nu schuilt achter de mooie woorden van het Nederlandse kabinet een beleid van 'business as usual'. Ondoorzichtige structuren worden beschermd en het publieke belang wordt opzij geschoven. @taxjusticenl@bird.makeup @Trouw@mastodon.nl

https://www.trouw.nl/opinie/opinie-tien-jaar-na-de-panama-papers-mooie-woorden-weinig-daden~b629803f/ Lees meer over de visie van Open State: https://openstate.eu/nl/projecten-tools-data/besluiten/open-eigenaarschap-van-bedrijven-kvk-ubo/

RE: @FTM_nl@social.ftm.nl

Ons onderzoek naar openbare agenda's werd vandaag aangehaald in een artikel van @FTM_nl@social.ftm.nl over het ontbreken van lobbytransparantie.

Ook behoefte aan meer inzage in de lobby? Teken dan hier onze petitie: https://openstate.eu/petitie-maak-lobby-transparant/

De gemeenteraadsverkiezingen zijn geweest en we zien één duidelijke trend: lokale partijen blijven groeien.
Begin deze week hebben wij ons onderzoek gedeeld over lokale lobby en verkiezingsprogramma’s. lees hieronder de bevindingen.

https://www.nrc.nl/nieuws/2026/03/17/gemeentelijke-partijen-maken-graag-gebruik-van-lobbyteksten-in-aantal-gevallen-letterlijk-overgenomen-in-verkiezingsprogrammas-a4923203

https://www.trouw.nl/binnenland/lokale-partijen-zetten-teksten-van-lobbygroepen-let[…]k-in-partijprogramma-s-er-is-een-lobbyregister-nodig~b1bae5a6/

Op 8 mei 2026 organiseren wij samen met Momus en Centraal Bureau voor de Statistiek de eerste CBS Data-expedities! Hackathons waarin journalisten, data-analisten en CBS-experts nieuwe verbanden zoeken in hoogwaardige datasets. 10 april is de voorbereidende workshop. Nog niet aangemeld? Geen stress, er zijn nog een paar plekjes over. Maar wees er snel bij: het aanmelden kan tot 5 april! https://dataexpedities.nl/

Two weeks ago, in collaboration with Open Nederland and
@okfn.bsky.social, Open State published five essays for #OpenDataDay, the moment when we reflect globally on the importance of open data. Open Knowledge Foundation has now featured the essays on their website. https://blog.okfn.org/tag/odd-essays/

Nadat we afgelopen vrijdag de publicatie van de GPT-NL trainingsdata op HuggingFace deelden, reageert Tim Vos-Goedhart vandaag in een artikel van @ibestuur@mastodon.nl op de noodzaak voor structurele verandering.

Open State Foundation pleit daarom voor een Centrale AI Overheidsdata Faciliteit. Deze centrale toegangspoort zorgt voor machineleesbare data van hoge kwaliteit, zonder dat ontwikkelaars bronnen handmatig hoeven te oogsten.

https://ibestuur.nl/markt-en-overheid/innovatie/betere-ontsluiting-nederlandse-publieke-data-nodig